|
|
(d. 10 Nisan 1929, Amasya- ö. 5 Ağustos 1970, İstanbul), öncü çalışmalarıyla tanınmış çok yönlü tiyatro sanatçısı ve gazeteci. Ortaöğrenimini Ankara Maarif Koleji ve İstanbul Robert Kolej'de tamamladı. Bu okulun Mühendislik Bölümü'nde başladığı yükseköğrenimini son sınıfta bıraktı. Tiyatroyla ilgilenmeye öğrenciliği sırasında başlamıştı. Ankara'ya giderek İngilizce oyunlar sergileyen Ankara Players adlı topluluğa katıldı. Ankara Devlet Tiyatrosu'nda (1953-57) ve ardından da Sahne Z adlı amatör tiyatroda sahne tasarımları yaptı. Bu yıllarda Öncü, Dünya gibi gazetelerde dış politika yazıları yazıyordu. 1963'te Arena Tiyatrosu'nda Caragiale'nin Kayıp Mektup adlı oyununun, Gülriz Sururi-Engin Cezzar Tiyatrosu'ndaysa (aynı zamanda rol de aldığı) Güngör Dilmen'in Midas'ın Kulakları ve Shakespeare'in Othello oyunlarının sahne tasarımlarını gerçekleştirdi. 1964'te yazıp yönettiği ve sahne tasarımlarını yaptığı Ayak Bacak Fabrikası, İstanbul Üniversitesi Gençlik Tiyatrosu'nca oynandı ve Almanya'da, Erlangen Uluslar arası Tiyatro Şenliği'nde dördüncü oldu. Türkiye'de oyun yazarlığının dönüm noktalarından biri olan bu oyun, ertesi yıl Ankara Sanat Tiyatrosu'nda sahnelendi. Çağan 1965-66'da Gen-Ar Tiyatrosu'nda Aziz Nesin'den kendi uyarladığı Ah Biz Eşekler oyununu sahneye koydu. 1966'da onun radyo oyunundan uyarlanan Savaş Oyunu, Özdemir Nutku'nun yönetiminde Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi öğrencilerince oynandı ve 1966'da Erlangen, 1967'de Nancy'deki şenliklerde birincilik ödüllerini kazandı. Çağan 1966-67'de Türkiye'nin ilk sendika tiyatrosu olan Türkiye Öğretmenler Sendikası (TÖS) kurdu. Burada yeniden sahneye koyduğu Ayak Bacak Fabrikası ve Suçsuzlar/Sacco ve Vanzetti oyunlarıyla 67 ili kapsayan bir turneye çıktı. 1967-68'de Gen-Ar'da sahneye koyduğu Mrozek'in Polisler'iyle ilk kez verilen Asaf Çiyiltepe Ödülü'nü kazandı. 1970'te Ankara Yenişehir Tiyatrosu'nda Brecht'in Carrar Ana'nın Silahları ve Lorca'nın Eskicinin Tazesi oyunlarını sahneledi. İstanbul Sanat Tiyatrosu'nda Ayak Bacak Fabrikası'nın provaları sırasında geçirdiği bir kalp krizi sonucu öldü. Ölümüyle birçok oyun çalışması yarım kalan, ama Ayak Bacak Fabrikası'yla önemli bir yazar olduğunu kanıtlamış olan Çağan'ın bu oyunu 1968'de Fransızcaya çevrildi. Kendisine Alman edebiyatı üzerine araştırmalarından ötürü 1957'de AFC hükümetince Schiller Ödülü verildi.
|